تعریف ابزارهای ارتباط و رسانه
رسانه چیست؟
هر وسیله ای که پیامی را از فرستنده به گیرنده منتقل کند ، رسانه نام دارد.
در ارتباط کلامی ، زبان یک رسانه است.
رسانه از ابزاری مانند زبان تا ابزارهای چاپی (علائم ، کتاب ها ، روزنامه ها ، و مجلات و ...) و ابزارهای الکترونیکی ( تلفن ، رادیو ، تلویزیون ، اینترنت و ...)
تعریف ارتباط: ارتباط یعنی جریان ارسال و دریافت پیام
هر ارتباطی سه عنصر دارد : ۱- فرستنده (ارسال کننده پیام) ۲- گیرنده (دریافت کننده پیام) ۳- پیام
همچنان که الگوهای ارتباطی بهطور روزافزونی از مرزهای ملی فراتر میرود، آمار اتصال به اینترنت وکاربران آن بهطور تصاعدی در حال رشد است. انتشار پرشتاب اینترنت، ماهواره و فناوری های دیجیتالی، ارتباط همزمان میان بخشهای وسیعی از جهان را ممکن ساخته است. درنتیجه بسیاری از کنترلهای ملیاطلاعات بیاثر شدهاند. امروزه نقش رسانهها و میزان نفوذ آنها در ساخت سیاسی جوامع بر کسی پوشیده نیست.
شبکههای اجتماعی از گروه هایی عموماً فردی یا سازمانی تشکیل شده که از طریق یک یا چند نوع از وابستگیها به هم متصلاند و در بستر یک جامعه اطلاعاتی پیچیده، کارکرد مؤثر شبکه همگرا را تصویر میکنند و موفقیت و محبوبیت روزافزون آنها به دلیل داشتن رنگ و بوی اجتماعی است.
اطلاعرسانی
یکی از کارکردهای اساسی رسانهها، از جمله شبکههای اجتماعی، اطلاع رسانی از تحولات و وقایعی است که در محیط اجتمـاعی واقع میشوند. پیشرفت بهتانگیز وسایل ارتباط جمعـی در قـرن حاضـر، جهان را به دهکده کوچکی تبدیلکرده که انسانها امکان اطـلاعیـابی از همه وقـایع و حـوادث جهـان را بهطـور سـریع و جـامع دارند. در عصر ارتباطات هیچ حادثهای هر چند در دورترین نقاط، منحصر به یک منطقه جغرافیایی خاص نیست و از این رو سـه ویـژگـی: فـرازمـانی، فـرامـکانی و سـرعت فـوقالعـاده ازخصیصههای وسایل ارتباطجمعی است. امروزه تمامی ابعاد زندگی فردی واجتماعی انسانها در رسانهها رسوخ کرده و از خصوصیترین رفتار انسانها تا بزرگترین تغییـرات نهـادهای اجتمـاعی و ساختـارهای فرهنگـی و سیاسـی از طریق رسانهها ارائه میگردد.
شبکههای اجتماعی
در دنیای ارتباطات علمی، شبکههای اجتماعی را میتوان از بسترهای مؤثر در تولید علم، اشتراک عقاید و رشد فردی و اجتماعی دانست. هدف شبکه اجتماعی این است که با فراهم آوردن امکان ارتباط بین سرمایههای فردی و تشکیل سرمایه اجتماعی، به رشد و ارتقای سطح علم کمک کند.هدف کلی هر شبکه اجتماعی، ایجاد سرمایه اجتماعی و تسهیل ارتباط بین متخصصان، هنرمندان و صاحبان حرفههای متعدد است. تبدیل سرمایه فردی به سرمایه اجتماعی، از مسائل مهم و مورد توجه تمامی حوزههای علمی است. از این طریق، دانش فردی به دانش جمعی تبدیل و در واقع از دانایی جمعی برای حل مسائل و مشکلات دنیای علم بهرهبرداری میشود.
شبکههای اطلاعاتی و ارتباطی
جهان کنونی با شتاب در حال تحول است و اینترنت یکی از عوامل اصلی جهانی شدن بهشمار میرود. نفوذ امواج جهانی شدن به درون مرزها که بسیاری از دولتها را غافلگیر و پایههای حکومتها را لرزان کرده، از مجرای رسانههای گروهی محقق شده است. گسترش فناوریهای نوین ارتباطاتی منجر بهچند وضعیت جدید شده است: اول آنکه بهلحاظ زمانی، جوامع و افراد (در سطوح تحلیل مختلف) بهرغم وجود مسافت بسیار در میانشان، در وضعیت همزمانی قرار میگیرند. وضعیتی که منجر به همبودی افراد در سطح جهانی گردیده است. (همبودی زمانی-جهانی) دوم آنکه از لحاظ مکانی، با گسترش ارتباطات نرمافزاری نوین، نقش مکان و فاصلههای مکانی کمرنگ میگردد. نمونه بارز آن عبور روان پدیدهها از « مرز» کشورها میباشد. در واقع تکنولوژیهای نوین ارتباطاتی در جهان، ایده موسوم به دهکده جهانی را تحقق عینی بخشیده و مردم هماینک در جهانی زندگی میکنند که از هر لحاظ تحت نگاه تیزبین یکدیگر قرار دارند. چه بسا اصطلاح ”اکواریوم جهانی" و یا ”جهان شیشهای“ زاییده همین تصور باشد.
نتیجه گیری
هدف از جهانی شدن، نیل به عصر جهانی است و مشخصه عصر جهانی از نظر بسیاری از اندیشمندان فروریختن مرزبندیهای مصنوعی و حضور جدی مرزبندیهای طبیعی است. به گفته آنان مرزهای مصنوعی که حاوی خطکشیهای ملی و نژادی است و پس از عصر حاکمیت دولت-ملتها به وجود آمده است، فرو میریزد و مرزهای طبیعی جای آنها را میگیرد. مرزهای طبیعی که تابع سرزمین نبوده و توسط گروههای همفکر و دارای منافع مشترک به وجود میآید و درعین پراکندگی در سطح جهان، جوامع نوین و متداخلی را تشکیل میدهد که نمونه زنده آن گروههای طرفدار محیطزیست است. در چنین تغییراتی حکومتها قدرت تصمیمگیری خود را کاملا از دست داده و قدرت از حوزه حکومت به حوزه عمومی و مردم انتقال مییابد و مردم، صاحب قدرت میشوند. به هر صورت، تأثیرگذاری و نقش وسایل ارتباط جمعی در مسایل و قضایای سیاسی از مسلمات جهان امروز است و بخش بزرگی از رهبری سیاسی، اطلاعرسانی در مورد مسائل داخلی و جهانی، معرفی سیاستمداران، ایجاد دگرگونی در ساختارهای مستبدانه دولتها و... بهعهده گردانندگان این ابزارها است و محتویات سیاسی این وسایل، حجم بزرگی از ذهنیت شهروندان در مورد مسائل سیاسی را بهوجود آورده و سازماندهی میکند.
در تاریخ معاصر، وسایل ارتباطجمعی در بقا و یا فنای دولتها و دولتمردان تأثیرگذاری خاصی داشته و به کرات دیده شده که در جوامع دموکراتیک، رسانهها نقش نیرو و اهرم قوی فشار را در سوق دادن جریانات سیاسی بر عهده میگیرند. حتی دانشمندان علوم ارتباطات، هشدار دادهاند که در حال حاضر سیاستهای خارجی به وسیله این وسایل تعیین و جهتدهی میگردند که برای حاکمیتهای ملی مفید و مطلوب نیست.